Wint het milieu bij een ban?

Wel bij een bewust consumentengedrag.

Mogelijke gevolgen van verbod op gratis plastic tassen

Vanaf 1 december 2016 is het gebruik van kunststof zakjes voor éénmalig gebruik in Wallonië verboden.

Het kabinet van Di Antonio stelt dat het gaat over de dunne zakjes die klanten aan de kassa kunnen krijgen, de herbruikbare zakken vallen hier niet onder. Wel wijst het kabinet op een aantal alternatieven voor de eenmalige tassen, zoals papieren zakken of kartonnen dozen. Een verbod op kunststof zakjes zal dus leiden tot een toename van het aantal gebruikte papieren tassen. De vraag is natuurlijk; “wint ook het milieu hierbij?”

Vaak wordt de indruk gewekt dat tassen van andere materialen milieuvriendelijker zouden zijn. Het rapport ‘DoorTAStend, LCA-studie van draagtassen’ van TNO laat zien dat tassen van andere materialen niet milieuvriendelijker zijn dan plastic tassen (TNO, 2015). TNO heeft aan de hand van 18 verschillende belastende factoren bekeken wat de totale milieu-impact is van tassen geproduceerd in verschillende materialen. Opmerkelijk is dat het TNO concludeert dat tassen van papier via sommige milieueffecten juist een hogere milieubelasting hebben dan kunststof draagtassen. Vooral voor landgebruik, het gebruik van water en uitstoot van fijnstof ligt de milieudruk van papieren tassen substantieel hoger.

Papieren tassen zijn niet sowieso milieuvriendelijker

Naast de bekeken milieueffecten heeft TNO ook gekeken naar de afbreekbaarheid van de materialen. TNO geeft aan dat textiel en papier sneller afbreekbaar zijn dan kunststoffen. Met andere woorden, dergelijke materialen zullen minder lang aanwezig zijn in het milieu als zwerfvuil. Tenminste, wanneer men geen rekening houdt met mogelijke minder of niet-afbreekbare onderdelen zoals coating en inkt, welke gelijk zijn voor alle types van tassen. Alles tezamen levert dit luidens het TNO een overall milieu-impact (omgerekend via schaduwkosten) die het laagste is voor, jawel, kunststof draagtassen. Hieruit concluderen dat een verbod op het gebruik van kunststof tassen tot een groter milieuvoordeel leidt, staat haaks op de wetenschap. Immers het verbod zal leiden tot een toename van het gebruik van papieren tassen, waardoor het milieuvoordeel nog verder teniet gedaan wordt.

Consument vormt een onmisbare schakel in de circulaire keten

Enkel het terugdringen van het gebruik van eenmalige tassen garandeert een beter milieu. Ongeacht of deze draagtassen van plastic, papier of textiel zijn. Belgische kunststoffen, die sinds de jaren ’90 reeds volop inzetten op een gesloten kringloop, hebben al het goede voorbeeld gegeven. In vergelijking met 2003 gebruiken we vandaag 86% minder kunststof zakken. Wij vragen de overheid dan ook om strenger te controleren op de import van goedkope, eenmalige kunststof tassen.

Verder had de sector voorgesteld om de resterende stroom van tassen betalend te maken. Met een kost van 0,25 – 0,5 €/zak, onder de vorm van statiegeld, is iedereen bereid om de zak na gebruik op correcte wijze te laten recycleren. Dat zou pas een echte ecologische beslissing geweest zijn.

Daarbij zou het aan de consument zijn om te bepalen welk materiaal ze verkiest. Enkel op deze wijze krijgen alle materialen, ook kunststoffen, hun plekje in een circulaire economie. En daar horen ze ook.

Google+